|
Sun Tzu rzekł:
Wojna jest najwieksza sprawa panstwa, podstawa zycia i smierci,
Tao przetrwania lub zagłady. Trzeba ja uwaznie rozwazyc i przeanalizowac.
###
A zatem nalezy podzielic ja na piec wymienionych ponizej elementów,
kazdy z nich ocenic na podstawie rozpoznania i okreslic
ich prawdziwa nature. Pierwszy nazywa sie Tao, drugi Niebo, trzeci
Ziemia, czwarty generałowie, a piaty prawa organizacji i dyscypliny
wojskowej.
Tao sprawia, ze lud w pełni popiera władce. Beda wiec z nim
umierac, zyc z nim i nie beda lekac sie niebezpieczenstw.
Niebo zawiera w sobie yin i yang, zimno i ciepło oraz warunki
wywołane porami roku.
Ziemia obejmuje tereny dalekie i bliskie, trudne i łatwe, rozległe
i ograniczone, a takze zgubne i łatwe do obrony.
Generałów cechuje madrosc, wiarygodnosc, dobroc, odwaga i surowosc.
Prawa organizacji i dyscypliny wojskowej obejmuja regulaminy,
zorganizowanie, Tao dowodzenia oraz logistyke.
Nie ma generałów, którzy nie słyszeliby o tych pieciu czynnikach.
Ci, którzy je rozumieja, beda zwyciezcami. Ci, którzy nie rozumieja
— przegraja.
###
A zatem, gdy dokonujesz poprzedzonego dokładnym rozpoznaniem
porównania i okreslasz prawdziwa nature poszczególnych elementów,
zadaj pytania:
Który władca posiada Tao?
Który generał ma wieksze umiejetnosci?
Kto zdobył przewage Nieba i Ziemi?
Czyje prawa i rozkazy sa skuteczniej przestrzegane?
Czyje siły sa wieksze? Czyi oficerowie i zołnierze sa lepiej wyszkoleni?
Czyj system nagród i kar jest bardziej klarowny?
Na podstawie tej wiedzy poznaje, kto zwyciezy, a kto przegra!
###
Dowódca, który przestrzega moich metod oceny i korzysta z nich,
na pewno odniesie zwyciestwo i to jego powinno sie najac. Jezeli
powołałes dowódce, który nie przestrzega moich metod oceny, wiedz,
ze zostanie on pokonany — odpraw go.
###
Po oszacowaniu pozytywnych stron, zgodnie z tym, co tu usłyszałes,
zastosuj te wiedze wraz ze strategia siły, uzupełniona o taktyke
terenowa, aby reagowac na czynniki zewnetrzne. Strategiczna siła
polega na takim kontrolowaniu taktycznej nierównowagi sił, aby
zdobyc korzysci dla siebie.
###
Wojna jest Tao wprowadzania w bład. Jesli zatem jestes zdolny,
udawaj mało zdolnego. Gdy podrywasz swoje wojska do działania,
udawaj biernosc. Jezeli twój cel jest bliski, zachowuj sie tak, jakby był
odległy. A gdy jest odległy, udawaj, ze jest bliski.
###
Zwabiaj przeciwnika pozornymi zyskami. Wywołuj i wykorzystuj
chaos w jego szeregach.
Jesli siły przeciwnika sa znaczne, przygotuj sie na starcie. Jesli jest
on bardzo silny, unikaj go.
Jezeli jest zdenerwowany, jeszcze bardziej pomieszaj mu szyki.
Badz uległy, aby wzbudzic jego arogancje.
Jezeli jest wypoczety, skłon go do wysiłku.
Jezeli jest jednomyslny, spraw, aby sie podzielił.
Atakuj, gdy jest nieprzygotowany.
Idz tam, gdzie sie ciebie nie spodziewa.
Te strategie wojskowe prowadza do zwyciestw. Ale nie mozna ich
do konca przewidziec.
###
Kto przed walka uznaje w swiatyni przodków, ze zostanie zwyciezca,
doszedł do wniosku, ze wiekszosc czynników działa na jego
korzysc. Kto przed walka uznaje w swiatyni przodków, ze poniesie
kleske, odkrył, ze na jego korzysc działa niewiele czynników.
Jezeli ten, kto odkrył, ze wiekszosc czynników działa na jego korzysc,
odniesie zwyciestwo, a ten, kto odkrył, ze niewiele czynników
działa na jego korzysc, poniesie kleske, to co dopiero z tym, kto odkrył,
ze nic nie działa na jego korzysc?
Oceniajac z takiej perspektywy, mozna okreslic, kto poniesie porazke,
a kto zwyciezy. Komentarz Najistotniejsza mysl tego rozdziału — niepomierna doniosłosc wojny
— została juz omówiona we wstepie. Jednak tutaj dowiadujemy sie
o rzeczy jeszcze wazniejszej, a mianowicie o koniecznosci starannego
przygotowania, uwaznego rozpatrywania róznych wersji rozwoju
wypadków i podejmowania tylko takich kroków, które maja realna
szanse powodzenia. Okreslenie takich kroków wymaga wnikliwych
analiz. Jednak nawet najbardziej szczegółowe nie zawsze wystarczaja,
poniewaz mimo szerokiego i szczegółowego rozpoznania wroga (lub
konkurentów albo potencjalnych klientów) i tak pozostaje jeszcze
wiele niewiadomych. Generalnie Sun Tzu opowiada sie za droga
swiadomego determinizmu, a nie intuicji, wychodzac z załozenia, ze
ocena szans na przezycie i powodzenie wynika z prawdziwej madrosci,
która daje tylko wnikliwa wiedza.
Rozdział ten zawiera równiez dwie słynne koncepcje Sun Tzu.
Pierwsza z nich głosi, ze wprowadzanie w bład jest istota wojny; wedle
drugiej jest ono ogólna zasada manipulowania wrogiem. Koncepcje
te potepiali obłudni uczeni, którzy kryli sie pod płaszczykiem
konfucjanizmu, chociaz w codziennym zyciu dworskim sami gorliwie
stosowali techniki podstepu. Jednak w całej Sztuce wojny Sun Tzu
podkresla koniecznosc ponoszenia jak najmniejszych kosztów przy
obronie majatku, ratowaniu zycia i walce o zwyciestwo. A zatem
wprowadzanie wroga w bład jest podstawa, o czym współczesne armie
przekonały sie dopiero w minionym wieku. Poza tym wywołanie
dezorientacji lezy u podstaw manipulowania wrogiem, wykorzystywania
jego słabosci, bazowania na jego pragnieniach, poznawania
jego oczekiwan i atakowania, gdy jest on zmeczony oraz zdezorganizowany.
Wprawdzie w wielu sferach zycia kwestie moralne zniechecaja do
stosowania podstepu, jednak w samoobronie i w sporcie wprowadzanie
przeciwnika w bład i wykonywanie mylacych posuniec stanowi
podstawe zwyciestwa i przetrwania. Nawet w biznesie zmylenie
konkurenta (ale nie kontrahenta lub klienta) nie zasługuje na potepienie,
chociaz takie praktyki bywaja bardzo skomplikowane ze
wzgledu na ewentualny negatywny wpływ na strategie i pozycje marketingowa.
Niemniej jednak trzeba brac pod uwage to, ze konkurent
albo oponent ma w zanadrzu sprytny fortel i zawsze nalezy uwzgledniac
taka ewentualnosc w analizach sytuacyjnych.
Na koniec trzeba zauwazyc, ze sentencja „Atakuj, gdy jest nieprzygotowany.
Idz tam, gdzie sie ciebie nie spodziewa” stała sie nie
tylko mottem chinskiej nauki o wojskowosci, ale stała sie takze elementem
jezyka uzywanego na co dzien — znał ja dosłownie kazdy
Chinczyk zyjacy w minionym tysiacleciu. Sun Tzu, Sun Pin Powyższy tekst jest fragmentem książki "Sztuka wojny" |
Artykuły 
